رفتن به محتوا
ARTINEXT

BIM و Revit

پلاگین اختصاصی تأسیسات در رویت، از کانکتورها تا قواعد دفتر

در پلاگین تأسیسات، بیشترین توجه صرف فرمول سایزبندی می‌شود، اما خطاها از جزئیات کوچک ایجاد می‌شوند: فوت به‌جای میلی‌متر، جهت کانکتور و سه‌راهی‌ای که پیمایش را دو شاخه می‌کند.

استودیوی سامانه‌های دیجیتالانتشار:

تیمی که پلاگین‌های اختصاصی رویت را برای خودکارسازی کارهای تکراری مدل‌سازی و مستندسازی در دفاتر معماری، سازه و تأسیسات می‌سازد.

فهرست مطالب
  1. پاسخ کوتاه
  2. تفاوت پلاگین تأسیسات
  3. نقطه‌ی شروع دفاتر
  4. سایز کابل در رویت ۲۰۲۶
  5. جزئیاتی که خطا ایجاد می‌کنند
  6. Dynamo یا پلاگین
  7. شرح کار پیش از توسعه
  8. جمع‌بندی
  9. پرسش‌های متداول

پلاگین اختصاصی تأسیسات در رویت افزونه‌ای است که بر اساس Revit API برای کارهایی نوشته می‌شود که تیم‌های مکانیکال، الکتریکال و لوله‌کشی در هر پروژه تکرار می‌کنند، آن هم به همان شیوه‌ای که دفتر انجام می‌دهد: سایزبندی لوله‌ها بر اساس جدول خود دفتر، نام‌گذاری و شماره‌گذاری سیستم‌ها، پیدا کردن کانکتورهای باز پیش از ارسال نقشه‌ها، تگ‌گذاری گسترده و بازگرداندن نتایج محاسبات به مدل. ابزارهای آماده حالت عمومی را پوشش می‌دهند و افزونه‌ی اختصاصی، استاندارد دفتر را اجرا می‌کند.

خطای کوچک در تأسیسات بیشترین اثر را ایجاد می‌کند. دیواری که در جای نادرست قرار گرفته، فقط یک دیوار نادرست است. لوله‌ای با قطر نادرست، جریان را در تمام بخش‌های پایین‌دست خود تغییر می‌دهد.

امتحان پایانی بنیان‌گذار آرتینکست در دبیرستان یک آزمون اشکال‌زدایی بود، با نمره‌ی پایه‌ی ۲۰ و حداکثر ۲۴. بالاترین نمره‌ی کلاس ۱۸ بود و نمره‌ی او ۲۳٫۵. نیم نمره‌ی کسرشده به‌دلیل یک غلط املایی بود، نه یک خطای منطقی. خطرناک‌ترین باگ‌ها، پیچیده‌ترین آن‌ها نیستند. در پلاگین تأسیسات نیز بیشترین توجه صرف منطق سایزبندی می‌شود، در حالی که خطاها از واحدها، جهت کانکتورها و فیتینگی با سه کانکتور به‌جای دو کانکتور ایجاد می‌شوند.

ردیفی از فیتینگ‌های مسی لوله‌کشی روی زمینه‌ی تیره، از اجزایی که پلاگین تأسیسات در رویت از طریق کانکتورهای آن‌ها پیمایش می‌کند

تفاوت پلاگین تأسیسات با سایر پلاگین‌های رویت

بیشتر افزونه‌های رویت المان‌ها را یکی‌یکی پردازش می‌کنند: یک دیوار را می‌خوانند، یک پارامتر را می‌نویسند و به المان بعدی می‌روند. المان‌های تأسیسات به هم متصل‌اند. هر لوله، داکت، سینی کابل، فیتینگ و تجهیز کانکتورهایی دارد و کار اصلی افزونه، حرکت از یک کانکتور به کانکتور بعدی است.

در Revit API، لوله یا داکت یک MEPCurve است و ConnectorManager آن، کانکتورهای المان را برمی‌گرداند. هر Connector داده‌هایی را در اختیار افزونه قرار می‌دهد: Flow، Direction، Domain، شکل و ابعاد مقطع (Radius، یا Width و Height)، IsConnected و AllRefs، یعنی کانکتورهایی که به آن متصل‌اند. با دنبال کردن AllRefs از یک پمپ، افزونه به تمام لوله‌ها و فیتینگ‌هایی می‌رسد که آن پمپ تغذیه می‌کند.

این پیمایش همان بخشی است که ابزارهای عمومی به‌ندرت متناسب با یک دفتر مشخص انجام می‌دهند. سیستم از کجا شروع می‌شود؟ انتهای یک انشعاب کجاست؟ کدام فیتینگ‌ها همراه با لوله سایزبندی می‌شوند؟ پاسخ این پرسش‌ها استاندارد دفتر است و افزونه بر اساس همین پاسخ‌ها نوشته می‌شود.

دفاتر تأسیسات معمولاً از کجا شروع می‌کنند

اولین افزونه معمولاً یکی از این کارها را انجام می‌دهد:

  • سایزبندی بر اساس جدول دفتر. ابزار داخلی Duct/Pipe Sizing در رویت بر اساس سرعت یا افت اصطکاکی کار می‌کند. بسیاری از دفاتر از جدول خود یا یک ضابطه‌ی محلی استفاده می‌کنند و افزونه دبی را از کانکتورها می‌خواند، سایز را انتخاب می‌کند و در مدل می‌نویسد.
  • نام‌گذاری و شماره‌گذاری سیستم‌ها، به‌گونه‌ای که هر سیستم در سراسر مدل و اسکجوال‌ها از یک الگو پیروی کند.
  • کنترل کانکتورهای باز پیش از هر ارسال: هر کانکتوری که مقدار IsConnected آن false است و المان آن انتهای عمدی سیستم نیست.
  • تگ‌گذاری گسترده‌ی لوله‌ها، داکت‌ها، تجهیزات و دستگاه‌ها بر اساس قاعده، با جانمایی تگ‌ها بدون هم‌پوشانی.
  • جانمایی آویزها و ساپورت‌ها در طول مسیرها، با فاصله‌ی تعیین‌شده‌ی دفتر.
  • انتقال داده به برگه‌های محاسبات و بازگرداندن نتایج به مدل، از طریق Excel یا یک پایگاه داده‌ی مشترک.

کاری را انتخاب کنید که تیم بیشتر از همه تکرار می‌کند و کمتر از همه درباره‌ی آن اختلاف نظر دارد. کاری که قاعده‌ی توافق‌شده دارد، خودکار می‌شود. کاری که قاعده ندارد، ابتدا به یک جلسه نیاز دارد.

سایز کابل در رویت ۲۰۲۶، قاعده‌ای که دفتر تعیین می‌کند

کاندوئیت‌ها و جعبه‌تقسیم‌های برق زیر سقف یک ساختمان صنعتی، در کنار یک چراغ روشن

در رویت ۲۰۲۶ تنظیمات هادی‌های الکتریکال تغییر کرد. این تنظیمات به پنجره‌ی مستقلی در Manage و MEP Settings منتقل شده‌اند و طبق راهنمای Symetri برای این نسخه، سایز هادی‌ها دیگر به جریان نامی یا داده‌های Ampacity وابسته نیست. نوع و سایز کابل هر مدار، مستقل از بار متصل یا جریان نامی وسیله‌ی حفاظتی تعیین می‌شود.

این تغییر برای دفاتری که با استاندارد کابل محلی کار می‌کنند، انعطاف ایجاد می‌کند. هم‌زمان، منطق سایزبندی اکنون بر عهده‌ی خود دفتر است. دفتری که به رفتار خودکار نسخه‌های قبلی متکی بود، یا مدارها را به‌صورت دستی سایزبندی می‌کند یا قاعده را مکتوب می‌کند: جدول استاندارد محلی، روش نصب و ضرایب اصلاحی مورد استفاده. قاعده‌ی مکتوب به افزونه‌ای تبدیل می‌شود که هر مدار را می‌خواند و کابل آن را تعیین می‌کند.

جزئیات کوچکی که پلاگین تأسیسات را با خطا مواجه می‌کنند

تقریباً هیچ‌کدام از خطاها در فرمول سایزبندی رخ نمی‌دهند:

  • واحدهای داخلی. Revit API طول را همیشه به فوت ذخیره می‌کند، صرف‌نظر از واحدهای پروژه. قطری که ۰٫۱۶۴ خوانده می‌شود، ۵۰ میلی‌متر است. تبدیل همیشه با UnitUtils.ConvertFromInternalUnits انجام می‌شود.
  • واحدهای مشتق. دبی، سرعت و فشار در واحدهایی ذخیره می‌شوند که بخشی از آن‌ها بر پایه‌ی فوت است. در نتیجه، مقدار دبی تا پیش از تبدیل، بر حسب لیتر بر ثانیه نیست.
  • جهت کانکتور. In، Out یا Bidirectional. پیمایشی که جهت را نادیده بگیرد، به سمت بالادست سیستم حرکت می‌کند و لوله‌ی اصلی را بر اساس یک انشعاب سایزبندی می‌کند.
  • فیتینگ‌هایی با بیش از دو کانکتور. سه‌راهی یا چهارراهی، پیمایش را به چند مسیر تقسیم می‌کند. بدون ثبت کانکتورهای پیمایش‌شده، پیمایش یک سیستم حلقوی هرگز به پایان نمی‌رسد.
  • سایز نامی و سایز واقعی. DN 50 و قطر خارجی لوله دو عدد متفاوت‌اند و جدول دفتر بر اساس یکی از آن‌ها نوشته شده است.
  • المان‌های اشتراکی که در اختیار کاربر دیگری هستند. افزونه نمی‌تواند آن‌ها را تغییر دهد و باید آن‌ها را گزارش کند.

هیچ‌کدام از این موارد دشوار نیست. همه‌ی آن‌ها در اولین پروژه‌ی واقعی ظاهر می‌شوند و هیچ‌کدام در مدل نمونه دیده نمی‌شوند.

اسکریپت Dynamo یا پلاگین اختصاصی

برای یک پروژه، یک اسکریپت اختصاصی Dynamo اغلب کافی است: دبی‌ها را از یک اسکجوال می‌خواند، با جدول تطبیق می‌دهد و سایزها را در مدل می‌نویسد. این روش ارزان‌ترین راه برای ارزیابی این است که آیا قاعده‌ی دفتر واقعاً مکتوب شده است یا نه.

پلاگین اختصاصی زمانی ارزش هزینه‌ی خود را دارد که پیمایش‌ها بزرگ شوند، یک قاعده در همه‌ی پروژه‌ها اجرا شود، چند کاربر در یک مدل اشتراکی از آن استفاده کنند و افزونه در هر نسخه‌ی جدید رویت به کار خود ادامه دهد. برنامه‌نویسی Revit API نشان می‌دهد چنین ابزاری چگونه ساخته می‌شود.

اگر کار تأسیسات دفتر شما بیشتر تگ‌گذاری و اسکجوال‌سازی روی محتوای استاندارد رویت است، احتمالاً یک افزونه‌ی آماده از Autodesk App Store این کار را انجام می‌دهد، و به ما یا شرکتی مانند ما نیازی ندارید.

پیش از شروع توسعه، چه چیزی باید مکتوب شود

شرح کار مفید برای یک پلاگین تأسیسات در دو صفحه جا می‌شود:

  • خود قاعده: جدول سایزبندی، الگوی نام‌گذاری یا استاندارد تگ‌گذاری، همراه با منبع آن.
  • دسته‌هایی که افزونه تغییر می‌دهد: Pipes، Ducts، Cable Trays، Conduits، فیتینگ‌های آن‌ها و تجهیزات.
  • آنچه افزونه می‌نویسد، در کدام پارامتر، و آنچه هرگز تغییر نمی‌دهد.
  • گزارش المان‌به‌المان مواردی که قاعده روی آن‌ها قابل‌اجرا نبوده است.
  • یک مدل پروژه‌ی واقعی برای تست، شامل دشوارترین سیستم آن.

با این اطلاعات، برآورد هزینه بر اساس دامنه‌ی کار انجام می‌شود. هزینه‌ی توسعه پلاگین رویت نشان می‌دهد قیمت چگونه از این دامنه به دست می‌آید و این کار در قالب خدمات توسعه پلاگین رویت انجام می‌شود.

جمع‌بندی

پلاگین اختصاصی تأسیسات در رویت زمانی ارزش ساخت دارد که دفتر قاعده‌ای دارد که در هر پروژه اجرا می‌کند و رویت آن را به‌صورت پیش‌فرض اجرا نمی‌کند، و از رویت ۲۰۲۶ سایزبندی کابل نیز جزو همین قواعد است. پیمایش کانکتورها هسته‌ی کار است و ریسک در جزئیات کوچک قرار دارد: فوت، واحد دبی، جهت، سه‌راهی‌ها و سایزهای نامی. تست را از همین موارد شروع کنید. اولین چیزی که می‌خواهید تغییر کند چیست؟ از جریان کاری‌تان بگویید.

پرسش‌های متداول

پلاگین اختصاصی تأسیسات در رویت چیست؟

افزونه‌ای که بر اساس Revit API برای کارهای تکراری مکانیکال، الکتریکال و لوله‌کشی نوشته می‌شود و استاندارد خود دفتر را اجرا می‌کند، مانند سایزبندی بر اساس جدول دفتر، نام‌گذاری سیستم‌ها یا کنترل کانکتورهای باز.

آیا رویت لوله و داکت را خودکار سایزبندی می‌کند؟

ابزار Duct/Pipe Sizing رویت بر اساس سرعت یا افت اصطکاکی سایزبندی می‌کند. وقتی دفتر از جدول خود یا یک ضابطه‌ی محلی استفاده می‌کند، این قاعده باید در یک اسکریپت یا افزونه پیاده‌سازی شود.

در رویت ۲۰۲۶ سایزبندی کابل چه تغییری کرد؟

طبق راهنمای Symetri، سایز هادی‌ها دیگر به جریان نامی یا داده‌های Ampacity وابسته نیست و نوع و سایز کابل هر مدار مستقل از بار تعیین می‌شود. در نتیجه، منطق سایزبندی بر عهده‌ی دفتر است.

Revit API طول را با چه واحدی ذخیره می‌کند؟

با فوت، صرف‌نظر از واحدهای پروژه. مقادیر باید با UnitUtils به واحد مورد نظر تبدیل شوند. واحدهای مشتق مانند دبی نیز بخشی بر پایه‌ی فوت هستند.

برای خودکارسازی تأسیسات، Dynamo بهتر است یا پلاگین؟

برای یک پروژه یا آزمون یک قاعده، Dynamo کافی است. وقتی قاعده در همه‌ی پروژه‌ها اجرا می‌شود، پیمایش‌ها بزرگ‌اند و چند کاربر از آن استفاده می‌کنند، پلاگین اختصاصی مناسب‌تر است.

کدام کار تأسیسات برای شروع خودکارسازی مناسب‌تر است؟

کاری که تیم بیشتر از همه تکرار می‌کند و قاعده‌ی توافق‌شده‌ای دارد. سایزبندی بر اساس جدول دفتر، نام‌گذاری سیستم‌ها و کنترل کانکتورهای باز رایج‌ترین نقاط شروع هستند.

چه زمانی به پلاگین اختصاصی نیاز ندارید؟

زمانی که کار تأسیسات دفتر بیشتر تگ‌گذاری و اسکجوال‌سازی روی محتوای استاندارد رویت است و یک افزونه‌ی آماده همان کار را انجام می‌دهد.

بازگشت به بالا

قدم بعدی

اولین چیزی که می‌خواهید تغییر کند چیست؟

از جریان کاری‌تان بگویید، کجا زمان از دست می‌رود و کجا خطا ایجاد می‌شود. بعد تصمیم می‌گیریم چه چیزی باید ساخته شود. اگر راه‌حل ابزار نباشد، همان ابتدا می‌گوییم.

اگر فقط به‌دنبال یک قالب آماده یا پلاگین پیش‌ساخته هستید و نمی‌خواهید فرآیندتان بررسی شود، احتمالاً جای درستی نیامده‌اید.